İlaç, tıbbi cihaz ve kozmetikte bir ürünün orijinal olduğu sahada, üretim sırasında ürüne ya da ambalaja uygulanmış gizli bir işaretin okunmasıyla doğrulanır. Lumvex'te bu işaret, çıplak gözle görünmeyen ve yalnız sahibinin ürünlerinde kullanılan bir lüminesans imzadır. Ecza deposunda, hastane deposunda ya da bayide okuyucu ürüne tutulduğunda ürünün üreticinin hattından çıkıp çıkmadığı yerinde görülür. Okuma ürünün kaynağına cevap verir. İçerikten şüphe edildiğinde karar, ürünün resmî ya da akredite bir laboratuvarda analiz edilmesiyle verilir.
Gizli işaret hangi soruyu cevaplar?
ISO 22383:2020, orijinallik doğrulama çözümlerini kontrolün nasıl yapıldığına göre üç gruba ayırır: insan duyularıyla yapılan açık (overt) kontrol, bir doğrulama aracıyla yapılan gizli (covert) kontrol ve adli (forensic) analiz. Standart, bir çözümün seçimini ve performansının değerlendirilmesini bu ayrımın üzerine kurar.
Gruplar aynı soruya cevap vermez. Hologram ya da renk değiştiren mürekkep herkesin bakabileceği bir ipucudur; taklitçi de aynı ipucuna bakarak kopyasını yaptırır. Adli analiz en güçlü sonucu verir ama numunenin laboratuvara gitmesini ve beklemeyi gerektirir. Gizli işaret ise yalnız okuyucusu olan kişi tarafından, ürünün bulunduğu yerde kontrol edilir. Cevabı dardır: bu kutunun, cihazın ya da şişenin imzayı koyan üreticiden çıkıp çıkmadığı. Depoda kabul ve iade kararları için gereken de bu cevaptır.
Sektöre göre kontrol nerede yapılır?
İlaç
İlaç kutusundaki karekod İlaç Takip Sistemi'ne (İTS) kayıtlıdır ve kutunun hareketleri bu kayıt üzerinden izlenir. Gerçek bir kutudan kopyalanan kod başka bir kutuya basılabildiği için üreticinin sorusu kodun bir adım ötesindedir: elindeki kutunun kendi hattından çıkıp çıkmadığı. İmza kutunun baskısı sırasında uygulanır; ecza deposunda giriş kabulünde, eczane ziyaretinde ve iade gelen kutuda okunur. Eczacının ve hastanın kutuda kendisinin bakabileceği işaretleri sahte ilaç nasıl anlaşılır yazısında ayrıca ele aldık.
Tıbbi cihaz
Steril ambalaj açıldığında kutunun üzerindeki işaret de cihazdan ayrılır. Bu yüzden tıbbi cihazda imza, ambalajın yanında cihazın gövdesine de uygulanabilir. Hastane deposunda kabul sırasında sarf malzemenin kaynağı okunur. Serviste takılan bir parça ya da şikâyetle geri gelen bir ürün için de aynı okuma yapılır ve ürünün sizin üretiminiz olup olmadığı kayda dayanarak ayırt edilir.
Kozmetik
Kozmetikte kaynağı belirsiz ürün çoğu zaman pazaryerinde ya da iadede karşınıza çıkar. Kutu ve etiket baskısının içinde uygulanan imza, geri gelen ürünün size ait olup olmadığını yerinde ayırt eder. Okumalar yeriyle kaydedildiği için ürünün satılmaması gereken bir bölgede okutulması da görünür hâle gelir.
Okuyucu kimin elinde durur?
Aynı imza dört ayrı cihazla okunur; hangisinin kullanılacağını kontrol noktası belirler.
- Hat üstü sabit okuyucu: Üretimde imzası eksik ya da zayıf ürünü ambalaj kapanmadan ayırır.
- El tipi okuyucu: Saha ekibi, denetçi ve gümrük görevlisi ürünü elinde tutarken kullanır.
- Telefona takılan aparat: Distribütör ve bayi ağında kontrolü kendi telefonlarıyla yapmalarını sağlar.
- Yetkili personel cihazı: Kayıtlı ve sayısı sınırlı bir cihazdır; kaybolursa uzaktan kapatılır.
Her okuma ürün, yer, zaman, cihaz ve okuyan kişiyle birlikte kaydedilir. Okumalar ürün ve bölge bazında toplandığından, bir bölgede başarısız okumaların artması ayrıca bildirilir. Cihazların sahaya nasıl dağıtılacağını ve kaydın merkeze nasıl ulaşacağını saha ekibiniz için doğrulama yazısında anlattık.
Okuma olumsuz çıkarsa ne yapılır?
Okuma olumsuz çıktığında ürün şüpheli kabul edilir; hüküm sonraki adımlarda verilir. Sahadaki iş ürünü ayırmaktır; hangi ürünün nerede, ne zaman ve kim tarafından ayrıldığı okumanın kaydında zaten bulunur.
Ürünün içinde ne olduğu sorusu sahada cevaplanmaz. Etkin maddenin, bileşimin ya da sterilitenin değerlendirilmesi resmî ya da akredite bir laboratuvarın işidir; ilaçta şüpheli ürünün yetkili makamlara bildirilmesi de ayrı bir yükümlülüktür. Saha okumasının bu aşamadaki katkısı, laboratuvara hangi numunenin gideceğini seçmek ve numunenin nereden geldiğini belgelemektir.
Lumvex ne yapar?
Lumvex, ürününüze ya da ambalajınıza mevcut baskı, kaplama veya vernik adımında çıplak gözle görünmeyen ve yalnız sizin ürünlerinizde kullanılan bir lüminesans imza uygular ve bu imzayı sahada okuyucuyla doğrular. Ambalaj tasarımınız değişmez. Lumvex ürünün içeriğini analiz etmez; İTS sorgusunun, resmî bildirimlerin ve laboratuvar analizinin yerini tutmaz. Sektöre göre ayrıntılar için ilaç, tıbbi cihaz ve kozmetik sayfalarına bakabilirsiniz.


